اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی یک اختلال سلامت روان است که بر طرز فکر و احساس شما در مورد خود و دیگران تاثیر می گذارد و باعث ایجاد مشکلاتی در عملکرد زندگی روزمره می شود. این شامل مسائل مربوط به خودانگاره، مشکل در مدیریت احساسات و رفتار و الگوی روابط ناپایدار است.

افراد مبتلا اختلال شخصیت مرزی، ترس شدیدی از رها شدن یا بی ثباتی دارند و ممکن است در تحمل تنهایی مشکل داشته باشید. با این حال عصبانیت نامناسب، تکانشگری و نوسانات خلقی مکرر ممکن است دیگران را از خود دور کند، حتی در مورد روابط عاشقانه نیز صدق می کند.

اختلال شخصیت مرزی معمولا در اوایل بزرگسالی شروع می شود. به نظر می رسد که این وضعیت در بزرگسالی بد تر می شود و ممکن است به تدریج با افزایش سن بهتر شود. اگر اختلال شخصیت مرزی دارید، نا امید نشوید. بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال به مرور زمان با درمان بهبود می یابند و می توانند زندگی رضایت بخشی را بیاموزند.

علائم اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی بر احساس شما نسبت به خود، نحوه ارتباط شما با دیگران و نحوه رفتار شما تاثیر می گذارد. علائم و نشانه ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• ترس شدید از رها شدن، حتی انجام اقدامات شدید برای جلوگیری از جدایی یا طرد واقعی یا خیالی
• الگویی از روابط شدید ناپایدار
• تغییرات سریع در هویت و تصویر از خود که شامل تغییر اهداف و ارزش ‌ها و بد دیدن خود یا این که انگار اصلا وجود ندارید.
• دوره های پارانویای مرتبط با استرس و از دست دادن تماس با واقعیت، از چند دقیقه تا چند ساعت طول می کشد.
• رفتار های تکانشی و مخاطره آمیز، مانند قمار، رانندگی بی احتیاطی، رابطه جنسی ناایمن، ولگردی کردن، پرخوری یا سوء مصرف مواد یا خراب کردن موفقیت با ترک ناگهانی یک شغل خوب یا پایان دادن به یک رابطه مثبت.
• تهدید به خودکشی یا رفتار یا آسیب رساندن به خود، اغلب در پاسخ به ترس از جدایی یا طرد شدن
• نوسانات خلقی گسترده که از چند ساعت تا چند روز طول می کشد، که می تواند شامل شادی شدید، تحریک پذیری، شرم یا اضطراب باشد.
• احساس پوچی مداوم
• عصبانیت نامناسب و شدید، مانند از دست دادن مکرر عصبانیت، طعنه یا تلخ بودن یا درگیری فیزیکی

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر می ‌دانید هر یک از علائم یا نشانه ‌های بالا را دارید، با پزشک یا یک مشاور صحبت کنید. اگر فانتزی یا تصویر ذهنی در مورد آسیب رساندن به خود دارید یا افکار خودکشی دیگری دارید، فورا با انجام یکی از این اقدامات کمک بگیرید:

• با یک مشاور روان، پزشک یا سایر ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی تماس بگیرید.
• با یک دوست عزیز، دوست صمیمی یا همکار مورد اعتماد تماس بگیرید.

اگر علائم گفته شده در بالا را در یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود مشاهده کردید، با آن شخص در مورد مراجعه به پزشک یا مشاور روان صحبت کنید. اما شما نمی توانید کسی را مجبور کنید که به دنبال کمک باشد. اگر این رابطه باعث استرس قابل توجهی برای شما شود، ممکن است مراجعه به یک درمانگر برایتان مفید باشد.

دلایل به وجود آمدن اختلال شخصیت مرزی

مانند سایر اختلالات سلامت و روان، علل اختلال شخصیت مرزی به طور کامل شناخته نشده است. علاوه بر عوامل محیطی مانند سابقه کودک آزاری یا بی توجهی، اختلال شخصیت مرزی ممکن است با:

• ژنتیک: برخی از مطالعات روی دوقلو ها و خانواده ها نشان می دهد که اختلالات شخصیت ممکن است ارثی باشد یا به شدت با سایر اختلالات سلامت روان در میان اعضای خانواده مرتبط باشد.
• ناهنجاری های مغزی: برخی تحقیقات تغییراتی را در نواحی خاصی از مغز که در تنظیم احساسات، تکانشگری و پرخاشگری دخیل هستند، نشان داده است. علاوه بر این، برخی از مواد شیمیایی مغز که به تنظیم خلق و خو کمک می کنند، مانند سروتونین، ممکن است به درستی عمل نکنند.

خطر اختلال شخصیت مرزی

برخی از عوامل مرتبط با رشد شخصیت می توانند خطر ابتلا به اختلال شخصیت مرزی را افزایش دهند. این شامل:

• استعداد ارثی: اگر یکی از بستگان نزدیک شما مانند مادر، پدر، برادر یا خواهر شما به همین اختلال یا مشابه مبتلا باشد، ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار بگیرید.
• دوران کودکی پر استرس: بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال گزارش می دهند که در دوران کودکی مورد آزار جنسی یا جسمی قرار گرفته اند یا مورد بی توجهی قرار گرفته اند. برخی از افراد در جوانی والدین یا مراقبان خود را با سوء مصرف مواد یا سایر مشکلات روانی از دست داده اند یا از آن ها جدا شده اند. دیگران در معرض درگیری خصمانه و روابط خانوادگی ناپایدار قرار گرفته اند.

عوارض اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی می تواند به بسیاری از بخش های زندگی شما آسیب برساند. این می تواند بر روابط صمیمانه، شغل، مدرسه، فعالیت های اجتماعی و تصویر خود تأثیر منفی بگذارد و در نتیجه باعث به وجود آمدن اتفاقات زیر شود:

• تغییر یا از دست دادن مکرر شغل
• عدم تکمیل تحصیلات
• مسائل حقوقی متعدد، مانند زندان
• روابط پر از تعارض، استرس زناشویی یا طلاق
• خود آسیبی مانند بریدگی یا سوزش و بستری شدن مکرر در بیمارستان
• درگیر شدن در روابط توهین آمیز
• حاملگی های برنامه ریزی نشده، عفونت های مقاربتی، تصادفات وسایل نقلیه موتوری و درگیری های فیزیکی به دلیل رفتار های تکانشی و پرخطر
• اقدام به خودکشی

علاوه بر این، ممکن است سایر اختلالات سلامت روان را داشته باشید، مانند:

• افسردگی
• سوء استفاده از الکل یا مواد دیگر
• اختلالات اضطرابی
• اختلالات اشتها
• اختلال دو قطبی
• اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
• اختلال کمبود توجه – بیش فعالی (ADHD)
• سایر اختلالات شخصیتی

تفاوت اختلال شخصیت مرزی و دو قطبی

هنگامی که یک فرد مبتلا به اختلال دو قطبی در دوره شیدایی یا افسردگی نیست، ثباتی را نشان می دهد که شخصیت مرزی نشان نمی دهد. اگر یک فرد دو قطبی بین دوره ‌ها باشد، می ‌تواند عملکرد خوبی در دنیا داشته باشد. آن ها می توانند روابط عمیقی داشته باشند که ممکن است به دلیل دوره های بیماری آن ها مختل شود، اما وقتی دوره هایی را تجربه نمی کنند، ثباتی دارند که شما در فرد مرزی نمی بینید.

اختلال دو قطبی بیشتر ریشه در بیولوژی سیستم عصبی دارد و بیشتر به دارو پاسخ می دهد. اختلال شخصیت مرزی به شدت شامل سطح روانشناختی ذهن، علاوه بر زیست شناسی مغز و سیستم عصبی است. شرایط بیولوژیکی ‌تری مانند دو قطبی فاقد این جنبه ‌های روان‌ شناختی عمیق یا روش ‌های دیدن جهان و درک خود و دیگران است.

نوسانات خلقی اختلال دو قطبی بیشتر تصادفی است و کم تر به رویداد ها مربوط می شود تا موارد شخصیت مرزی. افراد مبتلا به دو قطبی ممکن است در طول یک دوره یک نوع واکنش محرک داشته باشند، در حالی که فرد مرزی همیشه پاسخ محرک دارد.

ازدواج با اختلال شخصیت مرزی

مطالعات وضعیت تاهل در افراد مبتلا به BPD نشان داده است که حدود 60٪ متاهل هستند (این مطالعات در افراد با میانگین سنی حدود 40 سال انجام شده است). جمعیت عمومی در ایالات متحده، حدود 85٪ از افراد تا سن 40 – 42 سالگی ازدواج می کنند.

به طور غیر منتظره، افراد مبتلا به BPD نرخ طلاق بالا تری نسبت به جمعیت عمومی ندارند. با میانگین سنی حدود 40 سال، نرخ طلاق برای افراد مبتلا به BPD حدود 35٪ است و این با نرخ طلاق برای یک شهروند آمریکایی قابل مقایسه است. با این حال، احتمال ازدواج مجدد پس از طلاق در افراد مبتلا به BPD بسیار کم تر است.

در واقع، تنها حدود 10 درصد از افراد مبتلا به BPD در حدود 40 سالگی ازدواج مجدد می کنند که تقریبا نیمی از نرخ ازدواج مجدد در کشور است.

در یک نکته جالب، تحقیقات نشان می دهد که افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی که کاهش قابل توجهی در علائم خود ایجاد می کنند (که به عنوان بهبودی از BPD تعریف می شود) احتمال بیشتری نسبت به افراد بهبود یافته مبتلا به BPD برای ازدواج و تبدیل شدن به والدین و کم تر احتمال دارد که طلاق بگیرند.

بیشتر بخوانید: فواید بیماری دو قطبی[آشنایی با انواع فواید و نقش آن در زندگی فرد]

درمان اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی عمدتا با استفاده از روان درمانی درمان می شود، اما ممکن است دارو نیز اضافه شود. در صورتی که ایمنی شما در خطر باشد، پزشک شما نیز ممکن است بستری شدن در بیمارستان را توصیه کند.

درمان می تواند به شما کمک کند مهارت هایی را برای مدیریت و کنار آمدن با شرایط خود بیاموزید. همچنین لازم است برای سایر اختلالات سلامت روان که اغلب همراه با اختلال شخصیت مرزی رخ می دهد، مانند افسردگی یا سوء مصرف مواد، تحت درمان قرار گیرند. با درمان، می توانید احساس بهتری نسبت به خود داشته باشید و زندگی پایدار تر و پربار تری داشته باشید.

اختلال شخصیت مرزی چیست و چگونه بروز می‌کند؟

اختلال شخصیت مرزی یا BPD یکی از پیچیده‌ترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین اختلالات روانی در دسته اختلالات شخصیت است. افرادی که با این اختلال زندگی می‌کنند، معمولاً دچار بی‌ثباتی شدید در احساسات، روابط بین‌فردی و تصویر ذهنی از خود هستند. این افراد اغلب احساس پوچی عمیقی را تجربه می‌کنند و از رها شدن یا طرد شدن به شدت می‌ترسند، حتی در شرایطی که واقعاً چنین تهدیدی وجود ندارد.

این اختلال معمولاً در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی بروز می‌کند. نشانه‌های آن در ابتدا ممکن است به صورت نوسانات خلقی شدید، تصمیم‌گیری‌های ناگهانی و رفتارهای تکانشی ظاهر شوند. به مرور زمان، این علائم شدت بیشتری می‌گیرند و می‌توانند عملکرد فرد را در حوزه‌های مختلف زندگی مختل کنند. شدت بروز این اختلال در افراد مختلف، متفاوت است و ممکن است در برخی بسیار خفیف و در برخی دیگر بسیار شدید باشد.

تفاوت اختلال شخصیت مرزی با سایر اختلالات روانی

اختلال شخصیت مرزی را نباید با سایر اختلالات روانی مانند افسردگی، اختلال دوقطبی یا اضطراب اشتباه گرفت، اگرچه در بسیاری موارد این اختلالات می‌توانند هم‌زمان با BPD وجود داشته باشند. یکی از تفاوت‌های مهم آن با افسردگی، نوسانات خلقی لحظه‌ای و نه پایدار است. افراد مبتلا به BPD ممکن است در عرض چند دقیقه از شادی به خشم یا اندوه شدید برسند، در حالی که افسردگی معمولاً حالت یکنواخت‌تری دارد.

همچنین، تفاوت آن با اختلال دوقطبی در این است که در BPD نوسانات خلقی بیشتر به روابط بین‌فردی و واکنش‌های هیجانی وابسته است، نه چرخه‌های مشخص مانیا و افسردگی. در اختلال شخصیت مرزی، افراد دچار نوعی بی‌ثباتی هویتی هستند که آن‌ها را از سایر اختلالات روانی متمایز می‌کند. این بی‌ثباتی ممکن است منجر به رفتارهای خودآزارانه یا حتی اقدام به خودکشی شود، که در سایر اختلالات روانی کمتر دیده می‌شود.

علائم عاطفی و رفتاری در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی

افرادی که با اختلال شخصیت مرزی زندگی می‌کنند، اغلب دچار شدت احساسات بالا هستند و کنترل این احساسات برایشان بسیار دشوار است. آن‌ها ممکن است از حالت عشق شدید به نفرت مطلق نسبت به یک فرد تنها در عرض چند ساعت منتقل شوند. این تغییرات سریع و غیرقابل‌پیش‌بینی باعث می‌شود روابطشان با دیگران پر از تنش و بحران شود.

از نظر رفتاری نیز، بسیاری از این افراد رفتارهای تکانشی مانند ولخرجی‌های شدید، مصرف مواد، رانندگی پرخطر یا رفتارهای جنسی پرریسک از خود نشان می‌دهند. آن‌ها ممکن است برای مقابله با احساس پوچی، دست به خودزنی بزنند. برخی از آن‌ها نیز به دلیل بی‌ثباتی در تصویر ذهنی از خود، مرتباً مسیر شغلی یا اهداف زندگی‌شان را تغییر می‌دهند و نمی‌توانند تصمیمات پایدار بگیرند.

نقش تجربیات دوران کودکی در شکل‌گیری اختلال شخصیت مرزی

تجربیات منفی در دوران کودکی نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری اختلال شخصیت مرزی دارند. کودکانی که در محیط‌هایی ناامن، بی‌ثبات یا توأم با خشونت کلامی یا جسمی رشد می‌کنند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به BPD قرار دارند. همچنین کودکانی که والدینی غیرقابل‌پیش‌بینی، سرد یا بی‌توجه دارند، اغلب نمی‌توانند احساس امنیت عاطفی را تجربه کنند، که این خود زمینه‌ساز مشکلات روانی در بزرگسالی می‌شود.

یکی دیگر از عوامل مؤثر، تجربه سوءاستفاده جنسی یا عاطفی در دوران کودکی است. کودکانی که دچار این تجربیات شده‌اند، اغلب درونی‌سازی مناسبی از «خود» و «دیگران» ندارند و به سختی می‌توانند اعتماد و رابطه‌ای سالم برقرار کنند. نبود یک الگوی قابل اتکا برای عشق، مراقبت و توجه، موجب می‌شود که این افراد در بزرگسالی دچار ناپایداری شدید در روابط عاطفی و تصویر ذهنی از خود شوند.

تاثیر اختلال شخصیت مرزی بر روابط بین‌فردی و اجتماعی

یکی از حوزه‌هایی که اختلال شخصیت مرزی بیشترین تاثیر را بر آن دارد، روابط بین‌فردی است. این افراد روابطی پرتنش، ناپایدار و گاهی سوءاستفاده‌گرانه را تجربه می‌کنند. آن‌ها معمولاً نیاز شدیدی به نزدیکی و تأیید دارند، اما همین نیاز می‌تواند به شکل وابستگی ناسالم یا کنترل‌گری بروز کند، که طرف مقابل را از رابطه فراری می‌دهد.

از طرف دیگر، ترس از طرد شدن باعث می‌شود که رفتارهای غیرمنطقی و حتی پرخاشگرانه از آن‌ها سر بزند. بسیاری از روابط این افراد با دعوا، قطع ارتباط‌های مکرر و بازگشت‌های ناگهانی همراه است. در محیط‌های اجتماعی و کاری نیز، این افراد ممکن است به دلیل واکنش‌های هیجانی شدید یا برداشت‌های غلط، دچار سوءتفاهم شوند و نتوانند با دیگران همکاری مؤثر داشته باشند.

شیوع اختلال شخصیت مرزی در زنان و مردان

آمارها نشان می‌دهد که اختلال شخصیت مرزی در زنان بیشتر از مردان تشخیص داده می‌شود. دلایل این تفاوت آماری می‌تواند هم زیستی باشد و هم ناشی از پیش‌داوری‌های اجتماعی و فرهنگی در نحوه ارجاع بیماران به روان‌درمانگران. زنان مبتلا به این اختلال اغلب با مشکلاتی مانند روابط ناسالم، رفتارهای خودآزارانه یا اختلالات خوردن مراجعه می‌کنند که باعث می‌شود سریع‌تر تشخیص داده شوند.

در مردان، اختلال شخصیت مرزی ممکن است با پرخاشگری، اعتیاد یا مشکلات کنترل خشم همراه باشد و گاهی با سایر اختلالات شخصیتی مانند ضد اجتماعی اشتباه گرفته می‌شود. این تفاوت در نحوه بروز علائم در زنان و مردان، موجب می‌شود که بسیاری از مردان مبتلا به BPD، هیچ‌گاه به درستی تشخیص داده نشوند یا مورد درمان قرار نگیرند.

عوامل ژنتیکی و زیستی در اختلال شخصیت مرزی

پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که عوامل ژنتیکی نقش مهمی در افزایش احتمال ابتلا به اختلال شخصیت مرزی دارند. افرادی که یکی از والدین یا بستگان نزدیکشان مبتلا به این اختلال بوده، با احتمال بیشتری در معرض ابتلا هستند. این موضوع نشان می‌دهد که زمینه‌های زیستی می‌توانند در تعامل با محیط، بروز اختلال را تسریع یا تشدید کنند.

از نظر زیستی نیز، برخی از مطالعات تصویربرداری مغز نشان داده‌اند که در مغز افراد مبتلا به BPD، نواحی مرتبط با پردازش هیجانات و کنترل رفتار مانند آمیگدال و قشر پیش‌پیشانی ممکن است عملکرد متفاوتی داشته باشند. این تفاوت‌ها در ساختار یا عملکرد مغز می‌توانند توضیحی برای نوسانات خلقی شدید و رفتارهای تکانشی این افراد باشند.

نقش محیط و تربیت خانوادگی در بروز اختلال شخصیت مرزی

محیط زندگی و شیوه تربیتی در خانواده تأثیر شگرفی بر سلامت روان دارد. کودکانی که در خانواده‌هایی بزرگ می‌شوند که مرزهای عاطفی مشخصی وجود ندارد، معمولاً دچار سردرگمی در روابط بین‌فردی می‌شوند. اگر این کودکان در مواجهه با احساسات خود، مورد سرزنش یا بی‌توجهی قرار بگیرند، به مرور یاد می‌گیرند که احساساتشان بی‌اهمیت است و دچار سردرگمی عاطفی می‌شوند.

تربیت‌های متضاد یا غیرقابل پیش‌بینی، که امروز محبت‌آمیز و فردا بی‌تفاوت یا خشن هستند، باعث ایجاد اضطراب دائمی در کودک می‌شوند. چنین کودکانی اغلب نمی‌توانند به دیگران اعتماد کنند و دچار مشکلات پایدار در رابطه با دیگران خواهند شد. این الگوهای تربیتی یکی از زمینه‌های مهم بروز اختلال شخصیت مرزی در نوجوانی و بزرگسالی هستند.

چالش‌های درمان اختلال شخصیت مرزی

درمان اختلال شخصیت مرزی پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، مقاومت خود فرد نسبت به درمان و تغییر است. بسیاری از افراد مبتلا به BPD احساس می‌کنند که مشکل از دیگران است و خودشان تنها قربانی شرایط هستند. همین نگرش می‌تواند مانعی جدی در مسیر درمان باشد.

درمان‌های مؤثری مانند دیالکتیکال‌بیهیویرتراپی (DBT) وجود دارد که به افراد کمک می‌کند تا احساسات خود را بهتر درک و کنترل کنند. با این حال، این درمان‌ها نیاز به تعهد بلندمدت و حضور مستمر در جلسات درمانی دارند. همچنین، اختلالات همراه مانند افسردگی یا اضطراب، ممکن است روند درمان را پیچیده‌تر کند و نیاز به برنامه‌های درمانی جامع‌تری باشد.

آیا زندگی سالم با وجود اختلال شخصیت مرزی ممکن است؟

با وجود همه چالش‌ها، افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی می‌توانند زندگی سالم، معنادار و موفقی داشته باشند. شرط اصلی این است که خود فرد، اختلال را بپذیرد و برای مدیریت آن تلاش کند. با پیگیری درمان، یادگیری مهارت‌های تنظیم هیجان، و ایجاد روابط حمایتی، کیفیت زندگی این افراد می‌تواند به طرز چشم‌گیری افزایش یابد.

پذیرش اختلال به عنوان بخشی از شخصیت، نه همه‌ی آن، می‌تواند گام مهمی در مسیر بهبود باشد. بسیاری از افراد پس از چند سال درمان منظم، توانسته‌اند زندگی پایدار، شغل موفق و روابط عاطفی سالمی داشته باشند. جامعه نیز باید با آگاهی‌بخشی و کاهش برچسب‌زنی، به افراد مبتلا به BPD فرصت رشد و بازسازی بدهد.

درباره “اختلال شخصیت مرزی” بیشتر بخوانید:

• تفاوت اختلال شخصیت مرزی و دوقطبی

• اختلال شخصیت مرزی pdf

• اختلال شخصیت مرزی و ازدواج

• اختلال شخصیت مرزی نی نی سایت

• علائم اختلال شخصیت مرزی

• اختلال شخصیت مرزی و طلاق

• تست اختلال شخصیت مرزی رایگان

• فیلم اختلال شخصیت مرزی